Alev tutucu (flame arrester), yanıcı gaz ve buharların bulunduğu tank, boru hattı ve proses ekipmanlarında, bir alevin sistem içine ilerlemesini durduran emniyet armatürüdür. İçindeki dar kanallı alev filtresi, alev cephesinden ısıyı hızla çekerek alevi söndürür; gazın geçişine izin verirken alevin geçişini engeller. Yanıcı akışkan depolayan her tesisin temel güvenlik ekipmanıdır.
Metrans, yangın ve patlama emniyet armatürlerinde dünyanın önde gelen üreticilerinden Protego‘nun Türkiye distribütörüdür.
Alev tutucu nasıl çalışır?
Bir alev, yanıcı gaz karışımı içinde ilerlerken sürekli ısı üretir. Alev tutucunun içindeki filtre elemanı, çok dar ve uzun kanallardan oluşur. Alev bu kanallara girdiğinde, kanal duvarlarının geniş yüzeyi alevden ısıyı hızla çeker. Isı kaybı, yanmanın sürmesi için gereken ısıdan fazla olduğunda alev söner.
Kanal genişliği, korunacak gaz grubuna göre belirlenir. Hidrojen gibi çok reaktif gazlar daha dar kanallar gerektirir. Bu nedenle alev tutucular, gazların patlama gruplarına (IIA, IIB, IIC) göre sınıflandırılır ve seçim akışkanın patlama grubuna göre yapılır.
Alev tutucu çeşitleri
Deflagrasyon alev tutucuları
Ses altı hızda ilerleyen alevlere (deflagrasyon) karşı koruma sağlar. Tank havalandırma çıkışları gibi atmosfere açık uçlara takılan hat sonu tipleri ve boru hattı içine yerleştirilen hat içi tipleri bulunur.
Detonasyon alev tutucuları
Uzun boru hatlarında alev hızlanarak ses üstü hızda ilerleyen bir detonasyona dönüşebilir. Detonasyon alev tutucuları bu çok yüksek basınç ve hız koşullarına dayanacak şekilde tasarlanır. Buhar geri kazanım hatları ve uzun toplama hatları tipik uygulamalardır.
Protego DA-UB detonasyon alev tutucuları
Sürekli yanmaya dayanıklı alev tutucular
Tank havalandırma çıkışında gaz akışı devam ederken tutuşma olursa, alev tutucunun yüzeyinde sürekli bir yanma oluşabilir. Bu tipler, belirli bir süre boyunca bu yanmaya dayanacak şekilde test edilir ve operatöre müdahale için zaman kazandırır.
Basınç-vakum ventilleri
Atmosferik ve düşük basınçlı depolama tankları, dolum ve boşaltma sırasında ya da gündüz-gece sıcaklık farkıyla içlerinde basınç ve vakum oluşturur. Tank doldurulurken içerideki buhar sıkışır ve basınç artar; boşaltılırken veya soğurken vakum oluşur. Tank bu yüklere karşı korunmazsa şişebilir ya da içe çökebilir.
Basınç-vakum ventilleri (breather valve), ayarlanan basınç veya vakum değerine ulaşıldığında açılarak tankı korur, geri kalan zamanda kapalı kalarak buhar kaybını ve emisyonu azaltır. Alev tutucu ile entegre tipleri, hem basınç dengesini hem alev korumasını tek armatürde sağlar.
Diğer tank emniyet ekipmanları
Acil tahliye kapakları, yangın gibi olağanüstü durumlarda tankın çok hızlı basınç artışına karşı büyük kesitli tahliye sağlar.
Tank örtüleme (blanketing) sistemleri, tank içindeki boşluğu azot gibi inert bir gazla doldurarak yanıcı buhar–hava karışımının oluşmasını önler ve ürünü oksidasyondan korur.
Tavan drenaj sistemleri, yüzer tavanlı tanklarda yağmur suyunun güvenli şekilde tahliyesini sağlar.
Protego yangın ve patlama emniyet armatürleri · Protego döner mafsallı tavan drenaj sistemleri
Seçimde dikkat edilmesi gerekenler
| Kriter |
Neden önemli |
| Akışkanın patlama grubu (IIA, IIB, IIC) |
Filtre kanal genişliğini ve alev tutucu tipini belirler |
| Montaj konumu (hat sonu / hat içi) |
Deflagrasyon veya detonasyon koruması gerekip gerekmediğini belirler |
| Boru hattı uzunluğu ve ateşleme kaynağına mesafe |
Alevin detonasyona dönüşme riskini belirler |
| Çalışma sıcaklığı ve basıncı |
Test edilmiş çalışma sınırları içinde kalınmalıdır |
| Dolum ve boşaltma debisi |
Basınç-vakum ventilinin boyutunu belirler |
| Donma, kristalleşme, polimerleşme riski |
Filtre tıkanmasını önlemek için ısıtmalı tip gerekebilir |
| Standart uygunluğu |
Alev tutucular ISO 16852, tank havalandırması ISO 28300 / API 2000 |
Bakım önemlidir. Filtre elemanı zamanla kirlenir, tıkanır veya korozyona uğrayabilir. Tıkanmış bir alev tutucu tankın havalandırmasını engeller ve tanka zarar verebilir. Periyodik kontrol ve temizlik, alev tutucunun hem emniyet hem havalandırma işlevini koruması için şarttır.
Kullanım alanları
Akaryakıt terminalleri ve depolama tesisleri, petrokimya ve rafineriler, kimya tesisleri, ilaç ve solvent kullanan üretim tesisleri, biyogaz tesisleri ve atık su arıtma çürütücüleri.
Terminal ekipmanlarının bütünü için tamamlayıcı ekipmanlar ve akaryakıt ölçüm ve dolum sistemleri sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Alev tutucu nedir, ne işe yarar?
Alev tutucu, yanıcı gaz ve buharların bulunduğu tank ve boru hatlarında bir alevin sistem içine ilerlemesini durduran emniyet armatürüdür. İçindeki dar kanallı filtre elemanı alevden ısıyı hızla çekerek alevi söndürür; gazın geçişine izin verirken alevin geçişini engeller. Tank havalandırma çıkışlarında, buhar hatlarında ve proses ekipmanlarında kullanılır.
Deflagrasyon ve detonasyon alev tutucusu arasındaki fark nedir?
Deflagrasyon, alevin ses altı hızda ilerlediği yanmadır; hat sonlarında ve kısa boru hatlarında görülür. Detonasyon ise alevin uzun boru hatlarında hızlanarak ses üstü hıza ulaştığı, çok yüksek basınç üreten yanmadır. Detonasyon alev tutucuları bu çok daha zorlu koşullara dayanacak şekilde tasarlanır. Seçim, boru hattının uzunluğuna ve ateşleme kaynağına olan mesafeye göre yapılır.
Basınç-vakum ventili neden gereklidir?
Depolama tankları dolum sırasında içerideki buharın sıkışmasıyla basınç, boşaltma veya soğuma sırasında vakum oluşturur. Bu yüklere karşı korunmayan bir tank şişebilir ya da içe çökebilir. Basınç-vakum ventili ayarlanan değerlerde açılarak tankı korur, geri kalan zamanda kapalı kalarak buhar kaybını ve emisyonu azaltır.
Alev tutucu ne sıklıkla bakıma alınmalıdır?
Bakım sıklığı akışkanın özelliklerine ve çalışma koşullarına bağlıdır. Polimerleşen, kristalleşen veya kirli buhar içeren uygulamalarda filtre elemanı daha hızlı tıkanır. Tıkanmış bir alev tutucu tank havalandırmasını engellediği için periyodik kontrol ve temizlik planlanmalıdır. Kesin aralık, uygulamaya ve üretici önerilerine göre belirlenir.
Alev tutucu ve tank emniyet ekipmanları için teklif alın
Depolanan akışkan, tank tipi ve boyutu, dolum-boşaltma debisi ve montaj konumunu iletin; teknik ekibimiz uygun alev tutucu ve basınç-vakum ventili seçimini yapsın.
Teklif ve teknik destek talebi oluşturun →
Almanya